Problemen veroorzaakt door voermijten

Acariens Tyrophagus putrescentiae

Voermijten (ook wel voorraadmijten genoemd) bevinden zich in levensmiddelen (droge industriële voedingsmiddelen zoals in vlees, kaas, gedroogde vruchten en granen) waarin ze zich onder bepaalde omstandigheden (extreme warmte en vochtigheid) kunnen vermenigvuldigen. Ze worden aangetroffen in industriële voorraden of keukenafval. Een groot probleem is dat het heel moeilijk is om de mijten te bereiken in hun biotoop (bijvoorbeeld in de groeven van vlees, in gedroogde vruchten, graansilo’s, daar waar de mijten hun eitjes leggen).

Gevolg van een plaag

Voermijten zijn verantwoordelijk voor aanzienlijke schade aan de voedselvoorraden. Zo wordt bijvoorbeeld een verlies van naar schatting 30% vastgesteld in de graansilo’s. We zijn van mening dat ze tot 40% van de slecht verpakte granen, bloem en beschuiten kunnen aantasten. In de horeca zijn de vuilnisbakken voor 45% tot 80% gevuld met voedselafval en daarvan is een niet te verwaarlozen deel aangetast door mijten. Het probleem is aanzienlijk, zowel vanuit milieu- (buitensporig gebruik van natuurlijke hulpbronnen), ethisch (onderwaardering van het voedsel) als economisch standpunt (onnodige uitgaven en afvalverwerking). De kostprijs van de voedselverspilling hangt niet alleen af van die van het afvalbeheer, maar ook van de prijs van de aangekochte producten en van het uurtarief van het werk dat op die manier verloren gaat.

Ze kunnen ook voor problemen op het vlak van hygiëne zorgen. Bovendien zijn hun metabole afvalstoffen (uitwerpselen, restanten van afgeworpen huid) er verantwoordelijk voor dat heel wat mensen lijden aan ademhalings- , voedsel- en huidallergieën (14,5% van de werknemers in de hamindustrie, 11-33% van de bakkers en 16% van de landbouwers). Ze kunnen ook de huid of de darmen irriteren. Ook honden en katten zijn gevoelig voor deze mijten en kunnen problemen krijgen.

Een oplossing voor het probleem is nog niet meteen in zicht

Deze voermijten planten zich tijdens hun proces van volwassenwording voort op ham en ingezouten vleeswaren, kazen, in honden- en kattenbrokken, in droge voedingsmiddelen voor mensen, in graansilo’s, … De markt van producten om mijten in voedselvoorraden onder controle te houden, heeft dus een enorm potentieel. Om voermijten te bestrijden, gebruiken de beheerders van voedingsmiddelen pesticiden als belangrijkste wapen. Maar ze hebben drastische gevolgen voor de gezondheid van de mens (EFSA, INSERM) en er werd vastgesteld dat de mijten na 4-5 jaar resistent zijn voor insecticiden. Het is dus nodig om voortdurend nieuw onderzoek te verrichten en nieuwe biociden te ontdekken.

De problemen die deze voermijten met zich meebrengen (vernietiging, allergie, hygiëne), zijn dan ook nog niet meteen opgelost. Er is industriële achtergrondresearch nodig om de massale aanwezigheid te controleren van deze dieren die rechtstreeks verantwoordelijk zijn voor schade aan de voorraden en voor allergische beroepsziekten, en onrechtstreeks voor problemen door het gebruik van pesticiden.

Voermijten zijn verantwoordelijk voor aanzienlijke schade aan de voedselvoorraden.

Wie zijn deze voermijten?

Acariens Tyrophagus putrescentiae 2

De vaakst voorkomende soorten in de voedselvoorraden zijn Acarus siro, Tyrophagus putrescentiae, Lepidoglyphus destructor en Glycyphagus domesticus.

Deze mijten, die moeilijk met het blote oog waar te nemen zijn, zijn spinachtigen (lijken dus op spinnen) die minder dan 1 millimeter meten (tussen 0,2 en 0,3 mm lang).

Ze kunnen zich voortplanten in alle soorten voedingsmiddelen en in alle productiefasen ervan, dus in graansilo’s, zakken bloem, muesli, hondenbrokken, kazen, …

Acariens Tyrophagus putrescentiae sur flocon davoine muesli

Deze mijten hebben een warme en zeer vochtige omgeving nodig om zich te ontwikkelen, bij voorkeur 25-30 °C, en een relatieve vochtigheid van 80-90%.

Ze leven in symbiose met schimmels. Ze voeden zich ermee en verspreiden ze. De sporen van de schimmels die worden opgegeten, worden niet afgebroken door de vertering en worden op die manier door de voermijten verspreid. De mijt vindt in de schimmel dus een voedingsbron die zich op zijn beurt snel kan verspreiden over een grotere oppervlakte. Bijgevolg wordt het belang van de factor mijten in het voorraadbeheer doorgaans onderschat. Hun aanwezigheid mag dan wel discreet zijn, de gevolgen ervan, namelijk een snellere vermeerdering en verspreiding van de schimmels, zijn wel zichtbaar met het blote oog. Met andere woorden, de schade door de aanwezigheid van de mijten is enkel te wijten aan de schimmels. De voorraadbeheerder gooit het voedsel dat beschimmeld is door de mijten weg, maar hij controleert niet waarom deze schimmel zich zo snel heeft verspreid.

Deze mijten hebben een warme en zeer vochtige omgeving nodig om zich te ontwikkelen.

De huidige oplossingen

Afhankelijk van het aangetaste voedsel worden de voermijten vernietigd door:

  • koude (invriezing): Deze methode is de meest efficiënte, maar is niet geschikt voor alle voedingsmiddelen (zoals bijvoorbeeld kazen).
  • de vervanging van zuurstof door een injectie met stikstof in hermetisch afgesloten voorraadzakken: Deze maatregel heeft twee nadelen. Ten eerste is deze maatregel slechts gemiddeld efficiënt, want het is onmogelijk om alle zuurstof te verwijderen. Wat overblijft, is voldoende voor de mijten. Ten tweede werkt hij enkel als de zak nog niet open of stuk is.
  • pesticiden: Om voermijten te bestrijden, gebruiken de beheerders van voedingsmiddelen pesticiden als belangrijkste wapen. Ze hebben echter drastische gevolgen voor de gezondheid van de mens (EFSA, INSERM). Dat is dan ook de reden waarom veel van deze pesticiden onlangs verboden werden  en mogelijk worden er nog andere van de markt gehaald. Uit een recent Frans parlementair verslag blijkt namelijk dat de gevaren en risico’s van pesticiden te laag worden ingeschat en dat er onvoldoende bescherming is.

De vaakst gebruikte pesticiden tegen deze mijten zijn dus producten op basis van pyrethrum die als onschadelijk worden voorgesteld. In werkelijkheid worden deze toxicologische studies doorgaans uitgevoerd over korte periodes, zonder dat de weerslag van de opeenstapeling van deze biociden op het menselijke organisme wordt gemeten. Bovendien werd vastgesteld dat de mijten na 4-5 jaar resistent zijn voor insecticiden. Er moet dan ook voortdurend nieuw onderzoek worden verricht om nieuwe biociden te ontdekken. De noodzaak om niet-allergene chemische complexen te introduceren, maakt het onderzoeksgebied echter wel kleiner.

Om voermijten te bestrijden, gebruiken de beheerders van voedingsmiddelen pesticiden als belangrijkste wapen.

Onze oplossing

Minder voedselafval produceren, allergische aandoeningen beperken en meer winst maken door de producten die door voermijten worden vernietigd te beperken. Het kan allemaal. Dat is de reden waarom we het sociale leven en dan vooral de communicatie bij deze spinachtigen gaan bestuderen. Ons doel is om middelen te vinden om ze aan te trekken en te verdelgen zonder giftige stoffen, zoals we ook hebben gedaan voor de ontwikkeling van Acar’up. Deze weinig bekende en weinig bestudeerde dieren communiceren onderling via chemische moleculen die als lokaas gebruikt kunnen worden om ze naar een val te lokken.

De aantrekkelijke valstrikken die gemaakt kunnen worden, vormen een interessant alternatief voor de voorraadbeheerders. De afgeleiden voor dit soort product hangen af van het soort voedsel dat beschermd moet worden. Ze zullen aangepast moeten worden aan de sector die ingezouten vleeswaren, andere vleeswaren, granen, honden- en kattenbrokken, kaas, … bereidt. 

De aantrekkelijke valstrikken die gemaakt kunnen worden, vormen een interessant alternatief voor de voorraadbeheerders. 

 

Wist u dit?

Al eeuwenlang strooien kaasboeren voermijten (Acarus siro en Tyrophagus casei) op de korst van hun kazen om ze te helpen rijpen. Dat is het geval voor de productie van de Velay (Auvergne, Frankrijk), oude Mimolette (Frans-Vlaanderen) en bepaalde Tomme-kazen (Savoie, Frankrijk). Hoe zorgen de mijten voor deze unieke zure smaak waar lekkerbekken zo dol op zijn? Het blijft een mysterie, maar het succes van de ongebruikelijke markten waarop deze kazen met ‘artisons’ (kaasmijten) te vinden zijn, bewijst maar al te goed hoe belangrijk ze zijn.

Links voor meer informatie over allerhande soorten schadelijke diertjes

www.acari.be